در طب سنتی ایرانی (و برخی منابع گیاهی رایج)، برای درمان زگیل (چه معمولی پوستی و چه انواع دیگر) از گیاهان و مواد طبیعی مختلفی استفاده میشود. این روشها بیشتر بر اساس تجربیات سنتی هستند و اثربخشیشان برای همه یکسان نیست. بسیاری از آنها خاصیت ضدویروسی، قابض، لایهبردار یا خشککننده دارند.
مهم: این روشها جایگزین درمان پزشکی (مثل کرایوتراپی، لیزر یا داروهای تجویزی پزشک) نیستند، بهخصوص اگر زگیل تناسلی باشد یا تعداد و اندازهاش زیاد باشد. حتماً ابتدا با پزشک مشورت کنید، چون زگیل تناسلی میتواند عوارض جدی داشته باشد.
گیاهان و مواد گیاهی رایج در طب سنتی برای زگیل (Warts)
گیاه / ماده گیاهی,نحوه استفاده رایج در طب سنتی,توضیح کوتاه سنتی,نکات احتیاطی
شیره / شیرابه انجیر (خاصه برگ یا میوه خام سبز),شیره سفید تازه را مستقیم روی زگیل بمالید، 2–3 بار در روز، به مدت 1–2 هفته,بسیار رایج در طب سنتی ایرانی، خاصیت خشککننده و ضد ویروسی قوی,ممکن است پوست سالم اطراف را بسوزاند
سیر,حبه سیر را له کنید، شبها روی زگیل بگذارید و بانداژ کنید (یا با روغن مخلوط کنید),ضدویروس قوی، در اکثر منابع سنتی ذکر شده,باعث سوزش و تاول میشود، با احتیاط
سیاهدانه,سیاهدانه کوبیده + سرکه سیب یا سرکه انگور → خمیر درست کنید و روزانه چند بار بمالید,یکی از درمانهای کلاسیک در منابع طب سنتی ایرانی,معمولاً ایمن، اما تست حساسیت انجام دهید
روغن کرچک,هر شب به آرامی روی زگیل بمالید، چند ماه ادامه دهید,برای نرم کردن و کوچک کردن زگیل توصیه میشود,زمانبر است
سرکه سیب,پنبه آغشته به سرکه سیب رقیقشده (1:1 با آب) را شب تا صبح روی زگیل بگذارید,اسیدیته بالا باعث لایهبرداری و خشک شدن زگیل میشود,پوست حساس را میسوزاند، اطراف را وازلین بزنید
آلوئهورا (ژل تازه),ژل تازه را مستقیم روی محل بمالید، چند بار در روز,تسکیندهنده، ضدالتهاب و کمک به ترمیم پوست,بسیار ایمن
قاصدک (شیره ساقه),شیره سفید داخل ساقه قاصدک را روی زگیل بمالید,در برخی مناطق ایران و جهان برای زگیل استفاده میشود,ممکن است حساسیتزا باشد
چای سبز (عصاره قوی یا کمپرس),کمپرس چای سبز غلیظ یا پماد حاوی EGCG روی محل,مطالعات جدیدتر هم اثربخشی آن را تأیید کردهاند (ضدویروس HPV),بیشتر خوراکی یا موضعی ملایم
روغن درخت چای,چند قطره رقیقشده با روغن حامل (مثل روغن نارگیل) روی زگیل بمالید,ضدویروس و ضدقارچ، در طب سنتی نوینتر رایج,رقیق نشود → سوختگی ایجاد میکند
در طب سنتی ایرانی، زگیل اغلب به بلغم غلیظ یا سودا نسبت داده میشود؛ بنابراین گاهی توصیه میکنند علاوه بر درمان موضعی، رژیم غذایی را هم اصلاح کنید (کم کردن غذاهای سرد و تر، افزایش غذاهای گرم و خشک مثل سیاهدانه، عسل، گردو).
اگر زگیل (Warts) عود میکند، زیاد است یا در ناحیه تناسلی قرار دارد، لطفاً خوددرمانی طولانیمدت نکنید و حتماً به متخصص پوست یا اورولوژیست مراجعه کنید.